Σύγχρονος μοριακός έλεγχος για λοιμώξεις, ΣΜΝ και διαταραχές της κολπικής χλωρίδας
Οι λοιμώξεις του γεννητικού συστήματος μπορεί να προκαλούν συμπτώματα όπως κολπικές εκκρίσεις, κνησμό, κάψιμο, δυσφορία ή υποτροπιάζουσες κολπίτιδες. Σε άλλες περιπτώσεις, ορισμένα παθογόνα μπορεί να υπάρχουν χωρίς εμφανή συμπτώματα.
Ο μοριακός έλεγχος κολπικού δείγματος με Real-Time PCR επιτρέπει την ταυτόχρονη διερεύνηση ενός μεγάλου αριθμού μικροοργανισμών από ένα δείγμα. Το συγκεκριμένο panel εξετάζει συνολικά 28 μικροοργανισμούς και δείκτες της κολπικής χλωρίδας, συμπεριλαμβανομένων παθογόνων που σχετίζονται με σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις, ειδών Candida και μικροοργανισμών που σχετίζονται με βακτηριακή κολπίτιδα.
Σημαντικό: Ο έλεγχος δεν σημαίνει ότι και οι 28 μικροοργανισμοί είναι σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα. Ορισμένοι μπορεί να αποτελούν μέρος της φυσιολογικής χλωρίδας ή να ανιχνεύονται ως αποικισμός χωρίς να προκαλούν νόσο.
Τι είναι ο μοριακός έλεγχος με PCR;
Η PCR είναι μία μοριακή μέθοδος που αναζητά το γενετικό υλικό συγκεκριμένων μικροοργανισμών στο δείγμα.
Στην εξέταση που χρησιμοποιείται για το συγκεκριμένο panel πραγματοποιείται απομόνωση γενετικού υλικού και στη συνέχεια Real-Time Polymerase Chain Reaction – Real-Time PCR. Τα αντιδραστήρια που χρησιμοποιούνται είναι πιστοποιημένα για in-vitro διαγνωστική χρήση (CE-IVD).
Πρόκειται επομένως για μοριακή εξέταση και όχι για την κλασική καλλιέργεια κολπικού υγρού.
Ποιους μικροοργανισμούς εξετάζει;
| Κατηγορία | Μικροοργανισμοί που περιλαμβάνονται |
|---|---|
| ΣΜΝ και λοιμώξεις γεννητικού συστήματος | Chlamydia trachomatis, Neisseria gonorrhoeae, Trichomonas vaginalis, Mycoplasma genitalium, Mycoplasma hominis, Ureaplasma urealyticum, Ureaplasma parvum |
| Παθογόνα γεννητικών ελκών / ιοί | Herpes simplex virus 1, Herpes simplex virus 2, Treponema pallidum, Haemophilus ducreyi, Lymphogranuloma venereum, Cytomegalovirus, Varicella-zoster virus |
| Candida (Είδος μυκήτων) | Candida albicans, C. glabrata, C. lusitaniae, C. tropicalis, C. krusei, C. parapsilosis, C. dubliniensis |
| Κολπική χλωρίδα / βακτηριακή κολπίτιδα | Gardnerella vaginalis, Atopobium vaginae, Megasphaera type 1, BVAB2, Mobiluncus spp., Bacteroides fragilis, Lactobacillus spp. |
Το panel επομένως δεν περιορίζεται στα κλασικά ΣΜΝ, αλλά προσφέρει παράλληλα πληροφορίες για Candida και για το μικροβιακό προφίλ που σχετίζεται με βακτηριακή κολπίτιδα.
Πότε μπορεί να είναι χρήσιμος ο έλεγχος;
Η απόφαση για μοριακό έλεγχο γίνεται μετά από αξιολόγηση του ιστορικού και της κλινικής εικόνας.
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί στο πλαίσιο διερεύνησης όταν υπάρχει υποψία λοίμωξης του γεννητικού συστήματος, συμπτώματα κολπίτιδας, επίμονα ή υποτροπιάζοντα ενοχλήματα ή ανάγκη διερεύνησης συγκεκριμένου σεξουαλικώς μεταδιδόμενου παθογόνου.
Δεν είναι απαραίτητο κάθε γυναίκα να υποβάλλεται σε ολόκληρο το panel. Η επιλογή της κατάλληλης εξέτασης πρέπει να γίνεται εξατομικευμένα από τον θεράποντα ιατρό.
Πώς γίνεται η εξέταση;
Η εξέταση πραγματοποιείται με λήψη δείγματος (κυτταρικό επίχρισμα) από το γεννητικό σύστημα. Πρακτικά, είναι η ίδια διαδικασία που ακολουθούμε για τη λήψη δείγματος για τεστ ΠΑΠ
Η λήψη είναι σύντομη και στη συνέχεια το δείγμα αποστέλλεται στο εργαστήριο για μοριακή ανάλυση με Real-Time PCR.
Χρειάζεται προετοιμασία;
Οι ακριβείς οδηγίες εξαρτώνται από το είδος του δείγματος και τον λόγο για τον οποίο γίνεται ο έλεγχος. Για τον λόγο αυτό δίνονται εξατομικευμένες οδηγίες πριν από τη λήψη.
Τι σημαίνει ένα θετικό αποτέλεσμα;
Ένα θετικό PCR σημαίνει ότι ανιχνεύθηκε γενετικό υλικό του συγκεκριμένου μικροοργανισμού.
Δεν σημαίνει όμως πάντοτε ότι ο μικροοργανισμός αυτός είναι και η αιτία των συμπτωμάτων.
Το ίδιο το εργαστηριακό πρωτόκολλο διευκρινίζει ότι ένα θετικό αποτέλεσμα δεν αποδεικνύει από μόνο του ότι το ανιχνευόμενο παθογόνο αποτελεί τον αιτιολογικό παράγοντα της νόσου και ότι το αποτέλεσμα πρέπει να συνεκτιμάται με την κλινική εικόνα.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για μικροοργανισμούς όπως Mycoplasma hominis, Ureaplasma spp., Gardnerella vaginalis, Atopobium vaginae και άλλους οργανισμούς που μπορεί να ανιχνεύονται και σε γυναίκες χωρίς ενεργό λοίμωξη.
Για τον λόγο αυτό:
Θετικό PCR δεν σημαίνει αυτομάτως ότι απαιτείται θεραπεία.
Η ερμηνεία γίνεται από τον ιατρό λαμβάνοντας υπόψη τον συγκεκριμένο μικροοργανισμό, τα συμπτώματα, την κλινική εξέταση και το υπόλοιπο ιστορικό. Το ίδιο το εργαστήριο επισημαίνει ότι ορισμένοι μικροοργανισμοί του panel μπορεί να αποτελούν μέρος της φυσιολογικής χλωρίδας ή να ανιχνεύονται σε υγιή, ασυμπτωματικά άτομα.
Και αν το αποτέλεσμα είναι αρνητικό;
Ένα αρνητικό αποτέλεσμα σημαίνει ότι ο συγκεκριμένος μικροοργανισμός δεν ανιχνεύθηκε πάνω από τα όρια ανίχνευσης της μεθόδου στο συγκεκριμένο δείγμα.
Δεν αποκλείει όμως κάθε πιθανή λοίμωξη. Το εργαστήριο αναφέρει ρητά ότι ένα αρνητικό αποτέλεσμα δεν αποκλείει λοίμωξη από παθογόνο που δεν περιλαμβάνεται στο συγκεκριμένο panel.
Η ευαισθησία της εξέτασης μπορεί επίσης να επηρεαστεί από τον τρόπο δειγματοληψίας, το στάδιο της λοίμωξης και από ουσίες που ενδέχεται να παρεμποδίσουν την αντίδραση PCR.
PCR ή απλή καλλιέργεια κολπικού υγρού;
Η PCR και η κλασική καλλιέργεια κολπικού υγρού δεν είναι ανταγωνιστικές εξετάσεις· απαντούν σε διαφορετικά ερωτήματα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να χρειαστούν και οι δύο.
Η PCR αναζητά άμεσα γενετικό υλικό συγκεκριμένων μικροοργανισμών που περιλαμβάνονται στο panel. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν θέλουμε να ελέγξουμε παθογόνα που ΔΕΝ ανιχνεύονται εύκολα με απλή καλλιέργεια ή όταν απαιτείται υψηλή διαγνωστική ευαισθησία, όπως για Chlamydia trachomatis, Neisseria gonorrhoeae, Trichomonas vaginalis ή Mycoplasma genitalium. Για χλαμύδια και γονόρροια, οι μοριακές μέθοδοι NAAT/PCR αποτελούν βασικές διαγνωστικές εξετάσεις και, γενικά, έχουν υψηλότερη ευαισθησία από την καλλιέργεια.
Η καλλιέργεια, αντίθετα, βασίζεται στην ανάπτυξη ζωντανών μικροοργανισμών στο εργαστήριο. Το σημαντικό της πλεονέκτημα είναι ότι, όταν απομονωθεί συγκεκριμένο βακτήριο ή μύκητας, μπορεί σε κατάλληλες περιπτώσεις να ακολουθήσει έλεγχος ευαισθησίας στα αντιβιοτικά ή αντιμυκητιασικά. Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο όταν υπάρχει επίμονη ή υποτροπιάζουσα λοίμωξη και η αρχική θεραπεία δεν έχει αποτέλεσμα.
Συχνές ερωτήσεις
Το panel περιλαμβάνει 28 μικροοργανισμούς ή μικροβιολογικούς δείκτες. Κάποια από αυτά είναι κλασικά σεξουαλικώς μεταδιδόμενα παθογόνα (ΣΜΝ) αλλά επιπλέον εξετάζουμε επίσης για Candida (είδος μύκητα), μικροοργανισμούς που σχετίζονται με βακτηριακή κολπίτιδα και Lactobacillus spp.
Όχι απαραίτητα. Η ανίχνευση ορισμένων μικροοργανισμών μπορεί να αντιπροσωπεύει αποικισμό και όχι ενεργό λοίμωξη. Το αποτέλεσμα πρέπει να συνεκτιμηθεί με τα συμπτώματα και την κλινική εικόνα.
Όχι από μόνη της. Το συγκεκριμένο panel αξιολογεί επίσης Lactobacillus spp., Gardnerella vaginalis και Atopobium vaginae για τη δημιουργία μοριακού προφίλ βακτηριακής κολπίτιδας. Η Gardnerella και το Atopobium μπορούν να ανιχνευθούν σε ορισμένες γυναίκες χωρίς αυτό από μόνο του να αποδεικνύει βακτηριακή κολπίτιδα.
Η θεραπεία δεν πρέπει να βασίζεται μόνο σε μία ένδειξη «θετικό/ αρνητικό». Απαιτείται συνεκτίμηση του παθογόνου, των συμπτωμάτων, της κλινικής εξέτασης και του ιστορικού. Το εργαστηριακό έντυπο τονίζει επίσης ότι η παρουσία ενός μικροοργανισμού δεν συνεπάγεται απαραίτητα ότι αποτελεί την αιτία της συμπτωματολογίας.
Η σωστή διάγνωση προηγείται της θεραπείας
Οι κολπικές λοιμώξεις και οι διαταραχές της κολπικής χλωρίδας δεν αντιμετωπίζονται όλες με τον ίδιο τρόπο.
Ο μοριακός έλεγχος μπορεί να προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες, αρκεί το αποτέλεσμα να αξιολογείται στο πλαίσιο της κλινικής εξέτασης και όχι απομονωμένα.
Στο ιατρείο πραγματοποιείται γυναικολογική αξιολόγηση και, όπου υπάρχει ένδειξη, λήψη δείγματος για τον κατάλληλο εργαστηριακό έλεγχο.
Κλείσιμο ραντεβού
Για προγραμματισμό εξέτασης μοριακού ελέγχου κολπικού υγρού, μπορείτε να κλείσετε το ραντεβού σας online, σημειώνοντας την ειδική εξέτασης PCR για 28 ΣΜΝ από εδώ:
